W dniu 9 kwietnia 2026 r. w Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni odbyła się konferencja „Odporność to przewaga konkurencyjna. Jak przygotować biznes na sytuacje kryzysowe”. Wydarzenie stanowiąło wspólną inicjatywę Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, Wojewody Pomorskiej oraz Akademii Marynarki Wojennej.
W wydarzeniu udział wzięła przedstawicielka Okręgowej Izby Radców Prawnych w Gdańsku. Uczestnictwo było dla Izby szczególnie istotne z uwagi na zaproszenie skierowane przez radczynię prawną naszej Izby, Minister Agnieszkę Majewską, Rzeczniczkę Małych i Średnich Przedsiębiorców. Należy podkreślić konsekwentne zaangażowanie Pani Minister oraz kierowanego przez nią Urzędu w inicjowanie debaty dotyczącej odporności sektora MŚP w kontekście bezpieczeństwa państwa i gospodarki.
Debata ekspercka i platforma dialogu
Konferencja miała charakter debaty eksperckiej i stanowiła platformę dialogu pomiędzy administracją publiczną, środowiskiem naukowym oraz przedstawicielami biznesu.
Wśród uczestników i prelegentów znaleźli się m.in.:
- Wojewoda Pomorska Beata Rutkiewicz,
- Prezes Urzędu Zamówień Publicznych Agnieszka Olszewska,
- Rektor-Komendant Akademii Marynarki Wojennej kontradm. prof. dr hab. Tomasz Szubrycht,
- a także przedstawiciele sektora energetycznego, w tym Wiceprezes Zarządu Energa Operator Karolina Lipińska.
Wyniki badania „Odporny biznes”
Program konferencji obejmował trzy panele dyskusyjne poświęcone kluczowym obszarom funkcjonowania państwa i gospodarki w sytuacjach nadzwyczajnych: rynkowi pracy w czasie mobilizacji, logistyce zabezpieczenia energetycznego oraz utrzymaniu płynności finansowej przedsiębiorstw w warunkach kryzysu gospodarczego.
Punktem wyjścia do dyskusji były wyniki badania „Odporny biznes”, przeprowadzonego wśród przedsiębiorców z sektora mikro, małych i średnich firm.
Zaprezentowane dane pokazały wyraźnie skalę wyzwań stojących przed sektorem MŚP. W szczególności wskazano, że:
- 58% przedsiębiorców nie byłoby w stanie wznowić działalności w innym miejscu w przypadku zniszczenia głównej siedziby,
- 72% firm nie jest przygotowanych na blackout i nie posiada zapasowych źródeł zasilania,
- 68% przedsiębiorstw nie dysponuje agregatem prądotwórczym,
- 84% badanych nie posiada zapasów paliwa lub alternatywnych źródeł wody pitnej,
- 60% firm nie ma zabezpieczonych zapasów surowców lub materiałów,
- 66% respondentów wskazało brak możliwości regulowania zobowiązań finansowych w miesiącu po wystąpieniu sytuacji kryzysowej.
Wnioski z badania były jednoznaczne – znaczna część polskich przedsiębiorstw nie jest przygotowana na nagłe sytuacje kryzysowe, a jednocześnie nie posiada wystarczającej wiedzy, jak się do nich przygotować.
Wystąpienia eksperckie
Istotnym uzupełnieniem tych danych były wystąpienia eksperckie. W trakcie dyskusji podkreślano, że współczesne podejście do bezpieczeństwa państwa ulega istotnej zmianie – od modelu skoncentrowanego na ochronie instytucji publicznych i infrastruktury krytycznej do podejścia obejmującego całe społeczeństwo i gospodarkę. Jak wskazano, sektor przedsiębiorstw – w tym mikro, małe i średnie firmy – nie jest już wyłącznie podmiotem wymagającym ochrony, lecz staje się aktywnym elementem odporności strategicznej państwa .
MŚP jako sieć podmiotów ważna w sytuacjach kryzysowych
Podkreślano również, że zdolność państwa do funkcjonowania w sytuacjach kryzysowych zależy w dużej mierze od sprawności jego zaplecza gospodarczego. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera rola MŚP jako rozproszonej, elastycznej i zdywersyfikowanej sieci podmiotów, które podtrzymują codzienne procesy gospodarcze oraz umożliwiają szybkie odtwarzanie działalności po wystąpieniu zakłóceń .
Zwrócono uwagę, że przewagą sektora MŚP jest jego operacyjna elastyczność – krótsze procesy decyzyjne, możliwość szybkiej rekonfiguracji działań oraz dostosowania się do zmieniających się warunków. Jednocześnie podkreślono, że odporność państwa jest w dużej mierze sumą odporności poszczególnych przedsiębiorstw, co wiąże się z istotną odpowiedzialnością po stronie zarządzających firmami.
Potrzeba szerszego spojrzenia na sytuacje nadzwyczajne
W trakcie konferencji zaakcentowano także potrzebę szerszego spojrzenia na sytuacje nadzwyczajne. Wskazano, że nie można ograniczać się wyłącznie do scenariusza mobilizacji czy konfliktu zbrojnego – katalog potencjalnych kryzysów jest znacznie szerszy, a ich charakter często trudny do przewidzenia . Tym bardziej istotne staje się budowanie uniwersalnych mechanizmów odporności i ciągłości działania.
Rola radców prawnych w sytuacjach kryzysowych
Dla środowiska radców prawnych szczególnie istotny jest wniosek płynący z dyskusji, że przygotowanie przedsiębiorstw na sytuacje kryzysowe wymaga nie tylko rozwiązań organizacyjnych i technicznych, ale również odpowiedniego wsparcia prawnego. W praktyce oznacza to potrzebę tworzenia kompleksowych rekomendacji i procedur działania na wypadek wystąpienia różnych stanów nadzwyczajnych.
Konferencja stanowiła cenną przestrzeń wymiany wiedzy i doświadczeń pomiędzy przedstawicielami administracji publicznej, biznesu i środowiska prawniczego. Równie wartościowe, jak same panele dyskusyjne, były rozmowy prowadzone w kuluarach, które pozwoliły na pogłębienie refleksji nad praktycznymi aspektami funkcjonowania przedsiębiorstw w sytuacjach kryzysowych.
Podczas konferencji OIRP w Gdańsku reprezentowała Anna Kluczek-Kollar, Wicedziekanka Rady OIRP w Gdańsku.
