W Muzeum Historii Polski w Warszawie odbył się Kongres Ochrony Danych i Nowych Technologii, organizowany przez Urząd Ochrony Danych Osobowych (UODO) oraz Krajową Izbę Radców Prawnych. Wydarzenie, zainaugurowane w 20. Europejski Dzień Ochrony Danych Osobowych, zgromadziło przedstawicieli administracji publicznej, środowisk prawniczych, ekspertów IT oraz nauki i biznesu, którzy dyskutowali o najważniejszych wyzwaniach stojących przed ochroną prywatności w erze cyfrowej. Okręgową Izbę Radców Prawnych w Gdańsku reprezentowała Inspektor Ochrony Danych – r. pr. Alicja Kaczkowska-Szałaj.
Głos w debacie otwarcia zabrał Prezes UODO, Mirosław Wróblewski, który podkreślił zmieniającą się rolę organu nadzorczego z instytucji skupiającej się na stosowaniu RODO ku instytucji stabilizującej nową architekturę prawa cyfrowego w Unii Europejskiej. Zwrócił uwagę na konieczność spójnego ujęcia kompetencji regulatorów w kontekście nowoczesnych aktów prawnych, takich jak AI Act, DGA, EHDS czy DSA, aby przeciwdziałać fragmentaryzacji regulacji i zapewnić realną ochronę praw jednostki.
W swoim wystąpieniu prezes Wróblewski podkreślił, że rozwój sztucznej inteligencji stawia szczególne wyzwania dla ochrony danych osobowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy systemy AI przetwarzają ogromne zbiory danych, w tym często dane wrażliwe. Zaznaczył, że standardy ochrony muszą być konsekwentnie respektowane również w procesach automatycznego przetwarzania.
Ważnym głosem był także Włodzimierz Chróścik, prezes Krajowej Rady Radców Prawnych, który podkreślił, że ochrona danych osobowych jest dziś nierozerwalnie związana z wykonaniem zawodu prawnika, a wyzwania technologiczne wymagają nie tylko wiedzy regulacyjnej, lecz także umiejętności praktycznego zastosowania zasad bezpieczeństwa w codziennej pracy.
Kongres miał formę paneli dyskusyjnych, podczas których eksperci z różnych środowisk omawiali kluczowe zagadnienia związane z ochroną danych osobowych i nowymi technologiami. Najważniejsze wnioski:
1. RODO jako fundament prawa cyfrowego Uczestnicy wszystkich paneli podkreślali, że RODO pozostaje podstawą ochrony danych osobowych, także w kontekście nowych technologii. Nowe regulacje unijne (AI Act, DSA, DGA, EHDS) powinny być stosowane w sposób spójny, bez osłabiania standardów ochrony prywatności.
2. Potrzeba spójności regulacyjnej i współpracy organów Wskazano na konieczność ścisłej współpracy organów nadzorczych oraz jasnego podziału kompetencji, aby uniknąć dublowania obowiązków i sankcji wobec podmiotów stosujących nowe technologie.
3. Sztuczna inteligencja wymaga odpowiedzialności i kontroli Rozwój AI niesie ze sobą istotne ryzyka dla praw jednostki. Paneliści zgodzili się, że kluczowe znaczenie mają transparentność algorytmów, nadzór człowieka nad decyzjami podejmowanymi przez systemy AI oraz ocena ryzyka już na etapie projektowania rozwiązań.
4. Edukacja jako warunek skutecznej ochrony danych Silnie wybrzmiała potrzeba edukacji – zarówno przedsiębiorców, administracji publicznej, jak i prawników. Znajomość zasad ochrony danych, cyberbezpieczeństwa i etyki cyfrowej staje się niezbędnym elementem profesjonalnej praktyki prawniczej.
5. Ochrona prywatności w praktyce, nie tylko w przepisach Zwrócono uwagę, że formalne spełnianie obowiązków informacyjnych nie wystarcza. Ochrona danych osobowych powinna być realna, zrozumiała dla obywateli i dostosowana do rzeczywistych procesów technologicznych.
6. Szczególna ochrona osób małoletnich i wrażliwych W panelach akcentowano potrzebę wzmocnionej ochrony dzieci i młodzieży w środowisku cyfrowym oraz łączenia instrumentów prawnych z działaniami edukacyjnymi i społecznymi.
7. Rola prawników w erze nowych technologii Podkreślono, że prawnicy – w tym radcowie prawni – odgrywają kluczową rolę w budowaniu bezpiecznego i zgodnego z prawem wykorzystania technologii. Ich zadaniem jest nie tylko interpretacja przepisów, ale także wsparcie organizacji w odpowiedzialnym wdrażaniu innowacji.
Podczas Kongresu odbyło się także uroczyste wręczenie Nagrody im. Michała Serzyckiego, przyznawanej za szczególne zasługi w zakresie ochrony danych osobowych i prawa do prywatności.
Kongres stanowił ważne forum wymiany wiedzy i doświadczeń, podkreślając, że RODO pozostaje fundamentem ochrony danych, jednak współczesne wyzwania – od AI po cyberbezpieczeństwo – wymagają szerokiej współpracy między środowiskami prawnymi, technologicznymi i administracyjnymi.
