Wiadomości

19 grudnia 2019

Stanowisko Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Gdańsku z dnia 18 grudnia 2019 r.

Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w Gdańsku prezentuje poniżej swoje stanowisko z dnia 18 grudnia 2019 r. Jednocześnie kieruje podziękowanie dla wszystkich Koleżanek i Kolegów  radców prawnych i aplikantów radcowskich za udział w  wczorajszej manifestacji pod SO w Gdańsku i czynne poparcie naszego sprzeciwu wobec zmian ustaw o sądach powszechnych i Sądzie Najwyższym.

 

Stanowisko Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Gdańsku

 z dnia 18 grudnia 2019 r.

w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw, a także w sprawie innych działań w zakresie tzw. dyscyplinowania sędziów.

W nocy z 12 na 13 grudnia br. na stronie internetowej Sejmu ogłoszony został  projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Druk 69).

Odnosząc się do tego projektu Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w Gdańsku wyraża swój zdecydowany sprzeciw, zarówno wobec zamierzonego sposobu procedowania projektowanej ustawy, jak i wobec wielu rozwiązań i sankcji  z tych przepisów wynikających. Mają one na celu ograniczenie niezależności sądów i niezawisłości sędziowskiej poprzez przekazanie władzy   wykonawczej narzędzi pozwalających na stosowanie wobec sędziów sankcji i innych form nacisku, niezgodnych z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Za takim właśnie odczytaniem celu projektodawców i reprezentowanej przez nich  władzy politycznej  świadczy cały szereg faktów.

Projekt został zgłoszony jako poselski co oznacza, że zamiarem projektodawców jest  wyłączenie normalnej ścieżki legislacyjnej, gwarantującej udział obywateli i instytucji w procesie prawodawczym. Projektodawcy ignorują tym samym zasadę  przejrzystości procesu legislacyjnego i zapewnienia udziału społeczeństwa w tym procesie. Postępowanie takie jest przy tym sprzeczne zarówno z  opinią Europejskiej Komisji na rzecz Demokracji przez Prawo (tzw. Komisji Weneckiej) z 2016 r.,  jak i  z tzw.  Magna Carta Sędziów przyjętej przez działającą przy Radzie Europy Radę Konsultacyjną Sędziów Europejskich. W dokumentach tych zwraca się uwagę na konieczność włączenia środowiska sędziowskiego  w proces tworzenia prawa, mającego wpływ na kształt wymiaru sprawiedliwości. Treść niektórych z proponowanych w projekcie zmian prawa budzi szczególne zaniepokojenie. Zakłada się w nim bowiem surowe kary dyscyplinarne wobec sędziów odmawiających stosowania przepisów sprzecznych z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej jak i  z prawem europejskim oraz kar za uwzględnianie w  swoich orzeczeniach zasad wynikających z wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W efekcie projektodawcy dążą do stworzenia narzędzi pozwalających  władzy wykonawczej na dyscyplinowanie sędziów i wpływanie na proces orzekania, przy pomocy środków i metod, które godzą w niezależność wymiaru sprawiedliwości. Lektura proponowanych zmian  przepisów prowadzi do wniosku, że rzeczywistym zamiarem projektodawców jest ograniczenie niezawisłości sędziowskiej co oznacza, że jest to działanie pozostające w sprzeczności z postanowieniami art. 178 i 179 Konstytucji. Wprowadzenie w życie projektowanych  zmian, to droga do uczynienia pustym frazesem zawartego w rocie sędziowskiego ślubowania, zapewnienia o bezstronności sędziego i odwołaniu się do jego własnego sumienia.

Podporządkowaniu sądów i sędziów władzy wykonawczej służy też propozycja ograniczenia, a w zasadzie ubezwłasnowolnienia samorządu sędziowskiego przez wyłączenie możliwości tworzenia struktur jednoczących poszczególne sądy. Zmiany dotyczące składu kolegiów sądów oraz sposobu głosowania przez zgromadzenia ogólne sędziów, zmierzają w rzeczywistości do marginalizacji wpływu sędziów na treść uchwał  podejmowanych przez te organy  sądów.

Nasz sprzeciw budzi także prezentowana w projekcie motywacja zamierzonych zmian. W uzasadnieniu do projektu ustawy stwierdza się bowiem, że samorządowi sędziowskiemu brak reprezentatywności z uwagi na „główny nurt, dominujący obecnie w środkach masowego przekazu, w których odmienne stanowiska i oceny są praktycznie nieobecne”. Użycie takiego, sprzecznego z rzeczywistością argumentu wymownie świadczy o tym, że celem projektowanych zmian jest wytworzenie środków  pozwalających na  uciszenie sędziów, którzy maja odwagę mówić o  niezgodnych z prawem poczynaniach władzy wykonawczej, mają odwagę korzystać z gwarantowanej im przez Konstytucję   wolności słowa.

4 grudnia br. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w Gdańsku wyraziła jednogłośnie stanowisko w sprawie represji dotykających sędziów. Za szczególnie niepokojące Rada uznała czynności podejmowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości oraz rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych i jego zastępców. W stanowisku tym Rada potępiła opresyjne działania  wobec sędziego Pawła Juszczyszyna, sędzi Olimpii Barańskiej – Małuszek, sędzi Aliny Czubieniak i sędziego Włodzimierza Brazewicza. Sędziowie ci, tak jak i wielu innych, stojąc na straży prawa i praworządności, wykonując swoje konstytucyjne obowiązki, doświadczyli nacisków mających na celu wymuszenie ich posłuszeństwa wobec aparatu władzy. Takie naciski i sankcje wobec sędziów trwają niestety nadal. Na początku tego tygodnia wszczęte zostały postępowania dyscyplinarne wobec sędzi Aleksandry Janas i sędzi Ireny Piotrowskiej z Sądu Apelacyjnego w Katowicach za to, że odważyły się,  jak to ujęto w zarzucie dyscyplinarnym, „przyznać sobie kompetencje do ustalania i oceny sposobu działania konstytucyjnych organów Państwa”.  W dniu dzisiejszym, sędzia Krzysztof Ptasiewicz został odwołany przez Ministra Sprawiedliwości z delegacji z Sądu Okręgowego, czyli de facto zdegradowany, chwilę po wydaniu przez niego postanowienia o braku podstaw do zastosowania, wnioskowanego przez prokuraturę środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania.

Opisane wyżej działania to w istocie dziejący się na naszych oczach proces likwidacji niezależnego sądownictwa.  Wyrażanie sprzeciwu wobec tego rodzaju zamierzeń leży  interesie wszystkich obywateli, dumnych ze zmian jakie zostały dokonane w ostatnich 30 latach historii naszej Ojczyzny i  dumnych z przynależności do demokratycznych społeczeństw Zjednoczonej Europy. Wszyscy mamy prawo i chcemy korzystać z gwarancji praw i wolności, na straży których stoją niezależne sądy i niezawiśli sędziowie.

Przedstawiając nasze stanowisko, organu samorządu zawodowego radców prawnych, zawodu zaufania publicznego, zobowiązanego do działań na rzecz praworządności, ochrony praw i wolności obywateli  zwracamy się do władzy ustawodawczej – Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z apelem, aby przedłożony projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Druk 69) nie został przyjęty w proponowanej procedurze i kształcie.  Ufamy, że zostanie on poddany konsultacjom społecznym co pozwoli obywatelom i innym uprawnionym podmiotom, na zgłoszenie uwag i propozycji w zakresie treści przepisów, dotyczących tak ważnej dla nich sfery funkcjonowania demokratycznego państwa prawa.

Apelujemy o zaprzestanie szykanowania i zastraszania sędziów, którzy mają odwagę korzystać ze swoich uprawnień do kontroli  aktów prawnych w zakresie ich zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej i prawem Unii Europejskiej oraz odwagę korzystania z niezawisłości sędziowskiej.

 

Poprzednia wiadomość
Następna wiadomość
Content