Wiadomości

12 lutego 2018

Stanowisko Prezydium Rady w sprawie propozycji tzw aplikacji uniwersyteckiej

STANOWISKO

Prezydium Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Gdańsku

z dnia  8 lutego 2018 roku

w sprawie propozycji Ministerstwa Sprawiedliwości

wprowadzenia tzw. aplikacji uniwersyteckiej

Na podstawie art. 41 pkt 3 i 4 ustawy o radcach prawnych oraz § 2 ust. 2 Regulaminu działalności samorządu radców prawnych i jego organów, stanowiącego załącznik do Uchwały Nr 43/VII/2008 Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 26.09.2008 r. w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego Regulaminu działalności samorządu radców prawnych i jego organów (tj. Uchwała Nr 273/IX/2016 Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z 20.07.2016 r.) Prezydium Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Gdańsku przedstawia niniejszym swoje stanowisko.

Prezydium Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Gdańsku odnosi się krytycznie do propozycji wprowadzenia tzw. aplikacji uniwersyteckiej przedstawionej przez Ministerstwo Sprawiedliwości z następujących względów.

I

Zgodnie z ustawą o radcach prawnych do zadań samorządu radców prawnych należy m.in. reprezentowanie nie tylko radców prawnych, ale i aplikantów radcowskich oraz ochrona ich interesów zawodowych, przygotowywanie aplikantów radcowskich do należytego wykonywania zawodu radcy prawnego i nadzór nad należytym wykonywaniem przez nich zawodu przez aplikantów radcowskich. Podkreślić należy, iż radca prawny, który broni i reprezentuje interes obywatela, swojego klienta, powinien posiadać najwyższe kwalifikacje oraz praktyczne umiejętności wykonywania zawodu. W ocenie Prezydium tak zwana aplikacja uniwersytecka nie zagwarantuje spełnienia powyższych wymogów. Uniwersyteckie wydziały prawa przygotowują studentów poprzez wpajanie im przede wszystkim wiedzy teoretycznej, na tamtym etapie edukacji prawniczej – niewątpliwie potrzebnej. Po studiach uniwersyteckich absolwenci wydziałów prawa powinni zająć się przede wszystkim praktyką, stwarzającą możliwość nauczenia się stosowania wcześniej zdobytej wiedzy teoretycznej i zetknięcia się ze środowiskiem prawników praktyków, przedstawicieli różnych zawodów prawniczych, wykonujących go w różnych formach, reprezentujących różne specjalizacje prawnicze.

II

Istnieją daleko idące i uzasadnione obawy, że odbycie 2-letniej (jak przyjęto w założeniach) aplikacji uniwersyteckiej nie będzie wystarczające do należytego przygotowania aplikanta do wykonywania zawodu radcy prawnego czy adwokata. Odbije się w sposób negatywny na poziomie świadczonej pomocy prawnej i narazi poważnie interesy wszystkich tych obywateli i innych podmiotów (a w tym na rzecz organów administracji publicznej), którym jest ona dedykowana, a którzy oczekują skutecznego wsparcia, praktycznego podejścia i rozwiązania problemów prawnych. W zakresie propozycji skrócenia o 1/3 okresu aplikacji należy się odwołać do starej zasady: „Przede wszystkim nie szkodzić”. Krótszy okres szkolenia, a co za tym idzie niższa odpłatność jest jednym z argumentów Ministerstwa Sprawiedliwości na rzecz aplikacji uniwersyteckiej. Jednocześnie Ministerstwo Sprawiedliwości zamierza pozostawić ustawowy 3-letni okres odbywania aplikacji prowadzonej przez samorząd zawodowy. Takie zróżnicowanie okresów aplikacji nie znajduje uzasadnienia ani celowościowego, ani też formalnego. Zamysł wprowadzenia krótszego okresu aplikacji uniwersyteckiej nie jest poprzedzany dyskusją merytoryczną nad właściwym, jednolitym okresem aplikacji dla wszystkich aplikantów. Okres trwania aplikacji należy wiązać z czasem, który jest potrzebny do rzetelnego przygotowania aplikantów do należytego wykonywania przyszłego zawodu radcy prawnego.

III

Aplikacja uniwersytecka w proponowanym kształcie byłaby w istocie aplikacją radcowską ale prowadzoną przez wydziały prawa. W przekonaniu Prezydium takie rozwiązanie wyłącza funkcjonowanie przewidzianego w art. 17 ust. 1 Konstytucji RP sprawowania przez samorząd radców prawnych pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu radcy prawnego w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Wyłączenie wpływu samorządu radców prawnych na treść i przebieg aplikacji przygotowującej do egzaminu radcowskiego uniemożliwiłoby wywiązanie się z nałożonej na samorząd radcowski powinności konstytucyjnej. Należy przypomnieć, że zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z dnia 18 lutego 2004 r., sygn. akt P 21/02) obok radców prawnych wykonujących zawód zaufania publicznego, sprawowanie pieczy odnosi się – „w zakresie wykonywania przez aplikantów powierzonych im niektórych czynności zawodu” – także do aplikantów radcowskich, w stosunku do których piecza sprawowana jest „w ramach określonych w art. 32 ust. 3 i art. 35 ustawy o radcach prawnych”. Trybunał Konstytucyjny (wyrok z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt K 30/06) podkreślił ponadto, że „aplikacja radcowska stanowi podstawową formę przygotowania zawodowego do podjęcia i wykonywania zawodu radcy prawnego. W przyjętym przez polskiego ustawodawcę modelu przygotowania i wykonywania reglamentowanych zawodów prawniczych pożądane pozostaje objęcie całego przebiegu aplikacji radcowskiej pieczą organów samorządu radcowskiego, której celem i skutkiem ma być należyte wykonywanie zawodu. Elementem tej pieczy jest odpowiednio znaczący wpływ na przebieg aplikacji i egzaminów finalnych”.

Poprzednia wiadomość
Następna wiadomość
Content