Zawód radcy prawnego

Informacja o zawodzie radcy prawnego

Radca prawny – prawnik świadczący pomoc prawną w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych.

Zawód radcy prawnego i jego wykonywanie

Zawód radcy prawnego jest zawodem zaufania publicznego, funkcjonującym w oparciu o ustawę z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych. Wykonywanie zawodu radcy prawnego polega na świadczeniu pomocy prawnej. Świadczenie pomocy prawnej przez radcę prawnego polega w szczególności na udzielaniu porad i konsultacji prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed urzędami i sądami w charakterze pełnomocnika lub obrońcy, włączając w to występowanie przed Sądem Najwyższym, Trybunałem Konstytucyjnym, Naczelnym Sądem Administracyjnym, Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskim Trybunałem Praw Człowieka. Brak jest jakichkolwiek ograniczeń co do podmiotów, na których rzecz radca prawny może świadczyć pomoc prawną.

Radcowie prawni mogą wykonywać zawód w kancelarii radcy prawnego, na podstawie umowy cywilnoprawnej, w spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej i komandytowo – akcyjnej oraz w formie umowy o pracę.

W przypadku wykonywania zawodu w spółce cywilnej lub jawnej, wspólnikami mogą być wyłącznie radcowie prawni, adwokaci, rzecznicy patentowi, doradcy podatkowi lub prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej.

 

W przypadku wykonywania zawodu w spółce partnerskiej, partnerami w niej mogą być wyłącznie radcowie prawni, adwokaci, rzecznicy patentowi, doradcy podatkowi lub prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej.

W przypadku wykonywania zawodu w spółce komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, komplementariuszami mogą być wyłącznie radcowie prawni, adwokaci, rzecznicy patentowi, doradcy podatkowi lub prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej.

Wyłącznym przedmiotem działalności spółek o których mowa powyżej, może być świadczenie pomocy prawnej.

Zawód radcy prawnego, rodzajowo najbardziej zbliżony jest do zawodu adwokata. W zakresie uprawnień jedyna różnica polega na tym, że radcowie prawni – w odróżnieniu od adwokatów – mogą wykonywać swój zawód także w stosunku pracy (nie mogą jednak występować wtedy w charakterze obrońcy w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe, chyba że chodzi o stosunek pracy pracowników naukowych i naukowo-dydaktycznych).

 

Etyka zawodowa i odpowiedzialność dyscyplinarna

Radcowie prawni są zobowiązani do przestrzegania zasad etyki zawodowej, w tym uchwalonego przez Krajowy Zjazd Radców Prawnych Kodeksu Etyki Radcy Prawnego, które regulują podstawowe wartości zawodu, między innymi niezależność, tajemnicę zawodową, unikanie konfliktu interesów, kwestię ochrony godności zawodu w życiu zawodowym, publicznym i prywatnym oraz lojalności wobec klientów. Zasady etyki radcy prawnego regulują też kwestie informowania o wykonywaniu zawodu, stosunku do sądów, urzędów państwowych, samorządu jego członków. Za złamanie zasad etycznych radcom prawnym i aplikantom radcowskim grozi odpowiedzialność dyscyplinarna przed specjalnie powołanymi w tym celu organami samorządowymi. Radcowie prawni i aplikanci radcowscy odpowiadają dyscyplinarnie za postępowanie sprzeczne z prawem, zasadami etyki lub godnością zawodu, bądź za naruszenie obowiązków zawodowych. Organami dyscyplinarnymi na poziomie okręgowych izb radców prawnych są rzecznicy dyscyplinarni (prowadzą oni sprawę przed skierowaniem jej do sądu dyscyplinarnego) oraz okręgowe sądy dyscyplinarne, które rozpoznają sprawy w przypadku skierowania przez rzecznika dyscyplinarnego wniosku o ukaranie. Na poziomie krajowym działają odpowiednio Główny Rzecznik Dyscyplinarny i Wyższy Sąd Dyscyplinarny. Od orzeczeń Wyższego Sądu Dyscyplinarnego wydanych w drugiej instancji przysługuje kasacja do Sądu Najwyższego.

 

Droga do zawodu

Radcą prawnym może zostać każdy, kto ukończył magisterskie studia prawnicze w Polsce lub równoważne studia zagraniczne, korzysta z pełni praw publicznych, ma pełną zdolność do czynności prawnych, jest nieskazitelnego charakteru, daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu oraz odbył aplikację radcowską w Polsce i złożył egzamin radcowski. Aplikacja radcowska trwa trzy lata i jest prowadzona przez okręgowe izby radców prawnych. Nabór na aplikację jest prowadzony w formie pisemnego egzaminu państwowego w formie testu jednokrotnego wyboru. Egzamin radcowski po zakończeniu aplikacji jest również pisemnym egzaminem państwowym. Egzamin ten składa się z 5 części i polega na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa karnego, cywilnego lub rodzinnego, gospodarczego, administracyjnego  i zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki. Osoba, która zdała egzamin radcowski może wykonywać zawód radcy prawnego po złożeniu ślubowania.

Możliwe są również pozaaplikacyjne ścieżki dojścia do zawodu radcy prawnego, tj. poprzez zdanie egzaminu radcowskiego bez uprzedniego odbycia aplikacji radcowskiej, albo nawet bez konieczności  zdawania egzaminu radcowskiego. Ze ścieżek tych mogą skorzystać pod wskazanymi w ustawie warunkami osoby, które wykonywały inny zawód prawniczy, posiadają praktykę w wykonywaniu czynności związanych ze świadczeniem pomocy prawnej, zdały egzamin uprawniający do wykonywania innego zawodu prawniczego lub posiadają określony stopień czy tytuł naukowy.

 

Samorząd zawodowy

Każdy radca prawny i aplikant jest członkiem samorządu zawodowego i jest to przynależność obowiązkowa. Samorząd ma za zadanie zapewniać warunki do wykonywania zadań radców prawnych określonych w ustawie, reprezentować radców prawnych i aplikantów oraz chronić ich interesy zawodowe. Rolą samorządu jest również współdziałanie w kształtowaniu i stosowaniu prawa, przygotowywanie aplikantów  do należytego wykonywania zawodu radcy prawnego oraz realizowanie zadań z zakresu doskonalenia zawodowego radców prawnych i nadzorowanie należytego wykonywania zawodu przez radców prawnych.

Jednostkami organizacyjnymi samorządu radców prawnych, mającymi osobowość prawną, są: Krajowa Izba Radców Prawnych i okręgowe izby radców prawnych, których jest obecnie 19 (aktualnie ich siedzibami są: Białystok, Bydgoszcz, Gdańsk, Katowice, Kielce, Koszalin, Kraków, Lublin, Łódź, Olsztyn, Opole, Poznań, Rzeszów, Szczecin, Toruń, Wałbrzych, Warszawa, Wrocław, Zielona Góra).

Organy samorządy wybierane były dotychczas na kadencję 3-letnią, jednak poczynając od roku 2016 wybierane będą na okres 4 lat. Organami samorządu są na poziomie okręgowych izb radców prawnych: zgromadzenie okręgowej izby radców prawnych, rada okręgowej izby radców prawnych, okręgowa komisja rewizyjna, okręgowy sąd dyscyplinarny oraz rzecznik dyscyplinarny, zaś na poziomie krajowym: Krajowy Zjazd Radców Prawnych, Krajowa Rada Radców Prawnych, Wyższa Komisja Rewizyjna, Wyższy Sąd Dyscyplinarny oraz Główny Rzecznik Dyscyplinarny. Pracami rady okręgowej izby radców prawnych kieruje dziekan, zaś pracami Krajowej Rady Radców Prawnych – prezes. Obecnie (kadencja 2013- 3016) Prezesem Krajowej Rady Radców Prawnych jest radca prawny Dariusz Sałajewski.

 

 

 

 

Aplikacja
6 grudnia 2017

Dziennik zajęć aplikanta radcowskiego

Ośrodek Szkolenia OIRP w Gdańsku uprzejmie informuje aplikantów, że w grudniu kończy się rok szkoleniowy 2017. W związku z powyższym aplikanci, po zakończeniu zajęć teoretycznych, praktycznych i po przystąpieniu do kolokwium przewidzianych programem aplikacji, winni złożyć dzienniki zajęć do sekretariatu Ośrodka Szkolenia w następujących terminach: – I rok: do 13.12.2017 – II rok: do 15.12.2017 […]

Czytaj więcej
Aplikacja
22 grudnia 2016

Komunikat dla osób rozpoczynających aplikację radcowską w styczniu 2017 roku

Okręgowa Izba Radców Prawnych w Gdańsku uprzejmie informuje, iż uroczyste ślubowanie oraz inauguracja I roku aplikacji radcowskiej odbędzie się w dniu 5 stycznia 2017 r. o godzinie 14.00 w Ośrodka Szkolenia OIRP w Gdańsku, ul. Czajkowskiego 3. Obecność na ślubowaniu jest obowiązkowa Jednocześnie informujemy, iż zajęcia szkoleniowe dla wszystkich aplikantów I roku rozpoczną się w […]

Czytaj więcej
Sport
8 listopada 2016

Zaproszenie do udziału w Biegu Niepodległości w Gdyni

Komisja ds. sportu, turystyki i integracji OIRP Gdańsk serdecznie zaprasza wszystkich biegających radców prawnych i aplikantów do udziału w Biegu Niepodległości w Gdyni, który odbędzie się 11 listopada 2016 roku o godz. 15.00. Jeśli zapisy okażą się już niemożliwe, zapraszamy do kibicowania! Jest ono szczególnie potrzebne podczas zmagań na trasie. Obecność kibiców jest dla nas […]

Czytaj więcej
Sport
27 października 2016

III OTWARTY HALOWY TURNIEJ PRAWNIKÓW W TENISIE ZIEMNYM 2016 Lublin 3-4.12.2016

III OTWARTY HALOWY TURNIEJ PRAWNIKÓW W TENISIE ZIEMNYM 2016 Pod patronatem Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w Lublinie oraz Dziekana Okręgowej Izby Adwokackiej w Lublinie, przy wsparciu finansowym Izby Adwokackiej w Lublinie oraz Izby Radców Prawnych w Lublinie. Termin: 3-4 grudnia 2016 roku. Miejsce: Lubelski Klub Tenisowy, Lublin, al. Zygmuntowskie 4. Uczestnicy: adwokaci, komornicy, notariusze, […]

Czytaj więcej
Content