Urlop na żądanie

Treść informacji przygotowała aplikantka radcowska Aleksandra Czaja

01.02.2010 r.

P: Komu i w jakim wymiarze przysługuje urlop na żądanie?

O: Zgodnie z Kodeksem pracy urlop na żądanie przysługuje pracownikowi, a więc osobie, która jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę, i to niezależnie od jej rodzaju. Dotyczy to zarówno podmiotów prywatnych jak i państwowych. Inne zasady mogą obowiązywać w zawodach, które są regulowane przez inne niż Kodeks pracy ustawy. Do urlopu na żądanie nie mają prawa osoby, które wiąże np. umowa zlecenie lub umowa o dzieło. 

Urlop na żądanie przysługuje pracownikowi w wymiarze 4 dni w ciągu roku. W typowej sytuacji zatrudnienia na cały etat daje to 4 dni x 8 godzin czasu wolnego. Urlop na żądanie jest częścią urlopu wypoczynkowego. Jeżeli pracownik nie wykorzysta całego urlopu na żądanie, wolne dni nie przechodzą na kolejny rok kalendarzowy.

P: Kto ustala termin urlopu na żądanie?

O:  Pracownik sam decyduje, kiedy skorzysta z urlopu na żądanie. Wolne można wykorzystać łącznie - 4 dni „pod rząd", lub pojedynczo w dowolnych terminach w ciągu roku.  Może to być również bezpośrednio przed lub po urlopie wypoczynkowym. Pracodawca w zasadzie powinien udzielić urlopu wedle wniosku pracownika, nie oznacza to jednak, że pracownikowi wolno nadużywać swoich uprawnień. Pracodawca ma prawo nie zgodzić się na wskazany termin, jeżeli z okoliczności wynika,  że urlop miałby służyć uchyleniu się od obowiązków pracowniczych lub mieć na celu przeszkodzenie w normalnym funkcjonowaniu zakładu pracy. Pracodawca, który bezzasadnie odmawia udzielenia urlopu we wskazanym terminie, popełnia wykroczenie przeciwko prawom pracownika. 

P: Kiedy najpóźniej i w jakiej formie należy zgłosić pracodawcy urlop na żądanie?

O: Zgodnie z Kodeksem pracy chęć skorzystania z urlopu na żądanie należy najpóźniej zgłosić w dniu rozpoczęcia urlopu. Nie istnieją wymagania co do zachowania formy pisemnej, jednak ze względów praktycznych jest ona wskazana.

P: W ciągu tego samego roku byłem zatrudniony przez 2 pracodawców. Ile przysługuje mi dni urlopu na żądanie?

O: Ustawodawca przyznaje prawo do 4 dni urlopu na żądanie, i to niezależnie od liczby pracodawców, z którymi pracownik kolejno pozostaje w stosunkach pracy. Nawet jeśli u pierwszego pracodawcy wykorzystano już wszystkie 4 dni, nie zyskujemy prawa do kolejnych po podpisaniu umowy                        z następnym pracodawcą. Dopiero po rozpoczęciu następnego roku kalendarzowego będziemy mieć znowu pełne 4 dni do wykorzystania.

Źródło: art. 167², 167³ ustawy z dnia 26.06.1974r. Kodeks pracy (Dz.U.1998.21.94)