Świadectwo pracy

Tekst informacji przygotowała Aleksandra Czaja aplikantka radcowska przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Gdańsku.

publikacja: 04.01.2010 r.

 

P: Kiedy należy wydać pracownikowi świadectwo pracy? 

O: Pracodawca ma obowiązek wydać pracownikowi świadectwo pracy, jeżeli stosunek pracy wygasł lub został rozwiązany. Wydania nie można uzależniać od rozliczenia się pracownika z pracodawcą.

Pracodawca może wręczyć dokument bezpośrednio pracownikowi lub osobie upoważnionej przez pracownika na piśmie, przy czym powinno to nastąpić w dniu, w którym kończy się stosunek pracy. Jeżeli jednak nie jest możliwe bezpośrednie przekazanie świadectwa pracy, należy wysłać je pocztą maksymalnie w ciągu 7 dni lub doręczyć w inny sposób. Nie wolno go wysyłać do organów rentowych lub emerytalnych, choćby pracownik wyrażał chęć przejścia na emeryturę lub rentę. Takie postępowanie naruszyłoby przepisy Kodeksu pracy, 

W wypadku, gdy stosunek pracy zakończył się w wyniku śmierci pracownika, pracodawca sporządza świadectwo pracy i włącza je do akt osobowych zmarłego pracownika. 

 

P: Pracodawca nie chce wydać mi świadectwa pracy - co mogę zrobić?

O: Jeżeli pracodawca nie dopełnia swojego obowiązku, pracownikowi służy prawo zwrócenia się do sądu pracy. Sąd orzeknie nakaz wydania świadectwa, a pracodawca będzie musiał to zrobić w ciągu 3 dni od uprawomocnienia się wyroku.

 

P: Kiedy nie trzeba wydawać świadectwa pracy?

O: Jest jedna sytuacja, w której pracodawca nie ma obowiązku wydawania świadectwa pracy, pomimo zakończenia stosunku pracy. Dzieje się tak, kiedy bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu umowy o pracę, te same strony zawierają kolejną umowę o pracę (np. po zakończeniu umowy na czas określony pracodawca i pracownik od razu podpisują kolejną umowę). Jeżeli pracownik jednak chce otrzymać świadectwo pracy, przedstawia pracodawcy taki wniosek, a pracodawca ma obowiązek taki dokument wydać.

 

P: Co powinno zawierać moje świadectwo pracy?

O: Informacje, które należy zawrzeć w świadectwie pracy, szczegółowo wymienia Kodeks pracy. Nie wolno zamieszczać innych informacji, w szczególności nie wolno oceniać pracownika lub czynić wzmianek o ewentualnych postępowaniach dyscyplinarnych. Należy pamiętać, że świadectwo pracy jest dokumentem, który tylko poświadcza pewne fakty, natomiast samo w sobie nie przyznaje pracownikowi żadnych praw.

W świadectwie pracy należy zamieścić informacje dotyczące:

- okresu i rodzaju wykonywanej pracy

- zajmowanych stanowisk

- trybu rozwiązania lub okoliczności wygaśnięcia stosunku pracy

- inne informacje niezbędne do ustalenia uprawnień pracowniczych i uprawnień z ubezpieczenia społecznego (np. wykorzystany urlop wypoczynkowy lub wychowawczy, niezapłacone kwoty należne pracownikowi, wymiar czasu pracy, okres przebywania w czynnej służbie wojskowej).

Ponadto w świadectwie pracy należy umieścić wzmiankę, jeśli wynagrodzenie pracownika zostało zajęte w wyniku egzekucji. 

Na żądanie pracownika w świadectwie pracy należy umieścić informacje o wysokości i składnikach wynagrodzenia, a także o uzyskanych kwalifikacjach.

 

P: Pracodawca zamieścił w moim świadectwie pracy błędne informacje - co mogę zrobić?

O: Świadectwo pracy powinno zawierać tylko prawdziwe oraz precyzyjne informacje i tylko takie, które są przewidziane przez przepisy prawa pracy. Jeżeli wydane świadectwo pracy zawiera błędy, pracownik może w ciągu 7 dni od otrzymania dokumentu wystąpić do pracodawcy z wnioskiem o sprostowanie. Jeżeli pracodawca tego wniosku nie uwzględni, pracownik może zwrócić się do sądu pracy o nakazanie wydania poprawionego świadectwa pracy. W razie zapadnięcia korzystnego dla pracownika orzeczenia, pracodawca musi wydać nowe świadectwo pracy maksymalnie w terminie 3 dni od uprawomocnienia wyroku.

 

P: Nie dostałem pracy, ponieważ poprzedni pracodawca nie wydał mi świadectwa pracy - jakie prawa przysługują mi w takiej sytuacji?

O: Jeżeli pracodawca nie wydał w terminie świadectwa pracy, lub wydane świadectwo zawierało błędne informacje i z tego powodu pracownik nie dostał nowej pracy, przysługuje mu prawo do domagania się od pracodawcy odszkodowania. Wysokość odszkodowania powinna być równa wynagrodzeniu za okres pozostawania bez pracy, nie więcej jednak niż za 6 tygodni. Należy podkreślić, że odszkodowanie w tej sytuacji przysługuje tylko w wypadku, jeśli pracownik pozostawał bez pracy Z POWODU niewydania lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy.

 

P: Świadectwo pracy wydane przez pracodawcę zawierało błędy, w związku z czym poniosłem szkodę - czy przysługuje mi odszkodowanie?

O: Jeżeli pracownik w wyniku wydania niewłaściwego lub niewydania świadectwa pracy poniósł inną szkodę niż utrata wynagrodzenia (np. nie mógł pobierać zasiłku przedemerytalnego) , również przysługuje mu odszkodowanie, dzięki temu, że do Kodeksu pracy możemy pomocniczo stosować Kodeks cywilny (art. 300 KP i art. 471 KC). Należy zwrócić się do pracodawcy o wypłacenie należnej kwoty, a jeżeli nie przyniesie to skutku konieczne jest skierowanie sprawy na drogę sądową.

 

Źródła:

1.      ustawa z dnia 26.06.1974r. Kodeks Pracy (Dz. U. 98.21.94)

2.      Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15.05.1996r.w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania (Dz. U. 1996.60.282)

3.      Wyrok SN z dnia 02.06.2006r. I PK 250/05

4.      Wyrok SN z dnia 14.11.1996r. I PKN 15/96

5.      Wyrok SN z dnia 13.10.2004r. II PK 36/04