Nakaz zapłaty przeciwko niesolidnemu dłużnikowi bez rozprawy sądowej w transakcjach między firmami

 

Nakaz zapłaty przeciwko niesolidnemu dłużnikowi bez rozprawy sądowej w transakcjach między firmami

  Możliwe jest uzyskanie przeciwko niesolidnemu dłużnikowi sądowego nakazu zapłaty nadającego się do egzekucji komorniczej (niezwłocznie po jego wydaniu) również wówczas, gdy dłużnik nie wystawił nam weksla lub odmówił zaakceptowania naszej faktury. Podstawą do uzyskania takiego nakazu jest przedstawienie Sądowi w oryginale łącznie czterech dokumentów, jakie zwykle strony sporządzają w toku współpracy gospodarczej:

-   umowa z niesolidnym dłużnikiem (umowa o świadczenie usług, sprzedaży itp.),

-   jakiekolwiek pochodzące od dłużnika pisemne potwierdzenie wykonania umowy z naszej strony (przykład: protokół odbioru robót lub usług przez dłużnika, potwierdzenie wydania towaru),

-  rachunek lub faktura do zapłaty z dowodem doręczenia dłużnikowi - wystarczy umieszczona na kopii pieczątka wpływu do firmy dłużnika z datą doręczenia (tzw. prezentata) lub potwierdzenie z poczty,

-   pisemne wezwanie dłużnika do zapłaty z dowodem wysłania pocztą poleconą lub osobistego złożenia; nie ma potrzeby załączania takiego wezwania, jeżeli wezwanie do zapłaty wynika z samej treści rachunku lub faktury, doręczonego dłużnikowi.

 

Zamiast oryginałów dokumentów mogą być załączane ich kopie, jeżeli zostały poświadczone za zgodność przez adwokata lub radcę prawnego, który nas reprezentuje w sprawie; jeżeli występujemy do Sądu osobiście, musimy załączyć oryginały lub kopie poświadczone przez notariusza.

         Powyższe dokumenty muszą zostać załączone do pozwu o zapłatę. Jeżeli należność (bez odsetek) jest niższa niż 10.000 złotych, pozew składa się na urzędowym formularzu (tzw. pozew w postępowaniu uproszczonym), udostępniony na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości (www.ms.gov.pl) albo w sądzie. Jeżeli należność jest wyższa, wówczas pozew może być na zwykłym piśmie, byleby zawierał wskazanie sądu, do którego pozew jest kierowany, wskazanie nas jako wierzyciela (powoda) i dłużnika (pozwanego) z adresami, pisemne sformułowanie żądania zapłaty sumy pieniężnej wraz odsetkami i kosztami procesu oraz (i) rozpoznania sprawy w postępowaniu nakazowym, a także uzasadnienie żądania oraz wskazanie dowodów, szczególnie dokumentów wskazanych powyżej. Do pozwu należy załączyć znaki opłaty sądowej o wartości 1,25% dochodzonej kwoty (co stanowi 1/4 tzw. wpisu stosunkowego wynoszącego 5% wartości roszczenia). Pozew wraz ze wszystkimi załącznikami składamy w 2 egzemplarzach: jeden - wraz z oryginałami wskazanych wyżej dokumentów - przeznaczony jest dla sądu, drugi dla dłużnika. Na kopii pozwu dla dłużnika należy napisać „odpis".

        Jeżeli wszystkie te dokumenty są kompletne i prawidłowe, sąd rozpoznaje sprawę na tzw. posiedzeniu niejawnym i wydaje nakaz zapłaty przeciwko dłużnikowi wyłącznie na podstawie treści pozwu oraz załączanych przez nas dokumentów, bez uprzedniego żądania wyjaśnień od dłużnika. Kopię nakazu otrzymuje każda ze stron, w tym dłużnik, wraz z kopią wniesionego przez nas pozwu i załączników. Z samym tylko nakazem możemy udać się do komornika i żądać, by komornik dokonał zajęcia majątku dłużnika, co uniemożliwi dłużnikowi ewentualne pozbywanie się majątku (zajęcie konta bankowego, samochodu, nieruchomości, oraz innych składników majątku); na tym etapie nie możemy jednak żądać wydania nam przez komornika pieniędzy dłużnika bądź sprzedaży składników jego majątku.

         Dłużnik może złożyć odwołanie (tzw. zarzuty) od wydanego nakazu i ma na to dwa tygodnie od doręczenia mu nakazu wraz z naszym pozwem; jeżeli się nie odwoła, wówczas nakaz zapłaty ma skutki prawomocnego wyroku i możemy na jego podstawie prowadzić egzekucję bez ograniczeń. Wniesienie przez dłużnika odwołania nie znosi dokonanych już zajęć majątku dłużnika. Swoje odwołanie dłużnik musi opłacić w wysokości 3,75% wartości sprawy (pozostałe ¾ tzw. wpisu stosunkowego). W przypadku wniesienia odwołania sąd wyznacza rozprawę, gdzie strony będą broniły swoich racji.

         Na końcu, warto zaznaczyć, iż w powyższych sprawach obowiązuje obowiązek powołania wszystkich dowodów już w pozwie. Żadne później powoływane fakty, twierdzenia, dowody czy dokumenty nie będą przez sąd, co do zasady, dopuszczane. Opisany tryb można zastosować wyłącznie w stosunkach między przedsiębiorcami, wpisanymi do krajowego rejestru sądowego lub ewidencji działalności gospodarczej.

 

Podstawa prawna: art. 485 §2a i następne kodeksu postępowania cywilnego, ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych.

 

Tomasz Komarnicki, aplikant radcowski I rok, OIRP Gdańsk.