Zwolnienie od kosztów sądowych

Zwolnienie od kosztów sądowych

Zwolnienie od kosztów sądowych to szczególna instytucja przewidziana dla osób, które nie są w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny ponieść kosztów postępowania sądowego.

 Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zgłosić można na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Do wniosku dołączyć należy oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów. W przypadku złożenia wniosku do protokołu, strona i tak zobowiązana jest do sporządzenia oświadczenia, o którym mowa wyżej. Oświadczenie to sporządza się wg ustalonego wzoru, który pobrać można ze strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości bądź bezpośrednio w siedzibie sądu.

Warto pamiętać, że w sprawach z zakresu prawa pracy dotyczących roszczeń pracownika, wydatki związane z wniesieniem sprawy pracowniczej ponosi Skarb Państwa. W wyjątkowych i szczególnie uzasadnionych przypadkach Sąd może jednak obciążyć pracownika tymi wydatkami. 

W razie oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie można ponownie domagać się zwolnienia, powołując się na te same okoliczności, które przytoczone zostały w oddalonym wniosku. Oznacza to, że jeśli sytuacja finansowa osoby wnoszącej o zwolnienie od kosztów sądowych nie uległa zmianie, nie uzyska ona pozytywnej decyzji sądu.

Oświadczenie majątkowe powinno zostać wypełnione zgodnie z prawdą. Jeśli więc na podstawie okoliczności sprawy lub oświadczeń strony przeciwnej sąd poweźmie wątpliwości, co do rzeczywistego stanu majątkowego strony domagającej się zwolnienia, zarządzi przeprowadzenie dochodzenia. Stwierdzenie podania nieprawdziwych okoliczności skutkuje cofnięciem zwolnienia i skazaniem na grzywnę w wysokości do 1.000zł. Ponowne powołanie nieprawdziwych okoliczności może skutkować zasądzeniem grzywny w wysokości do 2.000zł.

Warto jeszcze wspomnieć, że o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego może ubiegać się strona niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, jeżeli złoży oświadczenie, że nie jest w stanie bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego. Oznacza to w praktyce, że uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych nie jest już warunkiem do ubiegania się o pełnomocnika z urzędu.

Magdalena Kotowicz - aplikant I roku, doradca w Biurze Porad Obywatelskich w Gdańsku

zam. w serwisie 20.09.2010 r.